Harun İstenci
Harun İSTENCİ
Kurucu ve Yönetici
 1997 yılında İstanbul'da dünyaya geldi ve memleketi Kastamonu. Çocukluğundan bu yana bilgisayar sistemleri üzerinde çalışıyor ve internet üzerinde içerik üretiyor...

Kişisel Web Sitesi: harunistenci.com

Öne Çıkan Şehirler

İstanbul
Sivas
Safranbolu
Kastamonu
Eskişehir
Edirne
Denizli
A320 Ailesi Aero Spacelines Afyonkarahisar Airbus Aliya İzzetbegoviç Almanya Amasya Ankara Antik Kent Antonov Araç Arkadaşlar Arkeoloji Avrupa AWACS Aydın Aydın Çufaoğlu Ayvalık Azdavay Baden-Württemberg BAE Systems Balıkesir Basın Açıklaması Bedesten Bergama Beşiktaş Beyoğlu Bilecik Blog Boeing Bolu Bombardier Bosna Hersek Breguet Bursa Cami Cide Concorde CSS Eğitimleri Çarşı Çevre Denizli Developer Doğa Douglas Aircraft Company EADS Edirne Efes Eğitim Eğlence Eminönü Erasmus Erzincan Eskişehir Fatih Fokker Fransa Galeri Gar Gebze Göl Göynük Guppy Gürün Haber Hamam Han Harun İstenci Havacılık Hayvanlar Heidelberg Heykel Ilgaz Ilyushin İğdir İnsanlar İnternet İsmail Ulukaya İstanbul İşletim Sistemleri İzmir İzmit Jumbo Jet Kadıköy Kale Kanyon Karaağaç Karabük Karşılaştırma Kartepe Kastamonu Kemaliye Keşfet Kilise Kocaeli Konak Konya Köprü Külliye Küre Linus Torvalds Linux Lockheed Lockheed Martin Ludwigshafen Maltepe Mannheim Marmaris McDonnell Douglas Medrese Merak Edilenler Microsoft Moda Motivasyon Muğla Muhammet Ali Sağlar Müze Nedir Ortaköy Osmangazi Paris Safranbolu Sakarya Sapanca Sivas Sivrihisar Siyaset Sorun Çözümü Strasbourg Stratolaunch Suhoy Sukhoi Süpersonik Şelale Şile Tarih Tarihe Yön Verenler Taşköprü Trakya Tupolev Türbe Ubuntu Uçaklar United Aircraft Coorparation Üsküdar Vickers Vickers-Armstrongs Limited Video Wilfrid Voynich Windows Windows10 Windows7 Yazılım Yelken Yerler Yollar Yurt dışı

Lufthansa Havayollarına ait Airbus A380 (kalkış yapan) ve Boeing 747 (taxi yapan) aynı karede. | istenci.com
 Bir tarafta Boeing 707, 717, 727, 737, 747, 757, 767, 777 ve çoğumuzun Dreamliner olarak bildiği 787. Diğer tarafta Airbus A300, A310, A320 Ailesi, A330, A340, A350 ve A380. Bu uçak tiplerinden hangileri ile seyahat ettiniz, ya da hangileriyle seyahat etmeyi çok seviyorsunuz bilemem! Ama Saydığım uçak modellerinin rastgele atanan harf ve sayıların bir kombinasyonu olmadığını fark etmişsinizdir sanırım. Peki bu isimler neye göre veriliyor? Evet işte size bugün uçak imalatçılarının ürettiği uçak modellerinin adını belirlerken gözettiği kuralları anlatacağım. Hadi başlayalım...

 Uçak modellerinin isimlendirme süreçlerinin arkasında aslında ince ayarlar ile yapılmış katı bir sistem var. Önce Airbus ile başlayalım...

Airbus İsimlendirme Prensibi

 2019 yılında kuruluşunun 50. yılını kutlayan Avrupalı imalatçı Airbus, ürettiği ilk uçağa A300 adını verdi. Bu isimlendirmenin arkasında son derece basit bir kural vardı; A harfi Airbus’ı, 300 ise üretilen uçağın yolcu kapasitesini anlatıyordu. Daha sonra Airbus bu sisteme devam etmeye karar verdi ve uçakların isimlerini 10’lar ekleyerek devam etti... A310, A320, A330, A340, A350 ve A380 modelleri ortaya çıktı.
Airbus Ailesi, Göç eden Airbus sürüsü! | Uçakların İsimleri Nasıl Belirleniyor?
Göç eden Airbus sürüsü!
 Peki Airbus neden A360 ve A370’i atlatı dersiniz? Bunun birkaç nedeni var... Çünkü A380 Dünyanın en büyük yolcu uçağı olarak tasarlanıp üretildi. Gelecekte bir gün A350 ile A380 arasında büyüklüğe ve kapasiteye sahip bir uçak üretilmesi senaryosu için A350 ile A380 arasında boşluk bırakıldı. Airbus süper jumbo jet A380’in tasarım aşamasında bir isim düşünürken her hangi bir üreticinin bir ürünü piyasaya sürmeden önce yapması gerekeni yaptı ve bir pazar araştırmasında bulundu. Uçağa A370 ismi verilirse rakibi Boeing uçaklarında kullandığı isimlendirmeyle yakından ilişkili olabilecek algısı nedeniyle bundan vazgeçti. Ayrıca A380 uçağının gövde kesitine bakıldığında “8” rakamını andırdığını, öte yandan “8” rakamının Asya kültürlerinde değerli bir rakam olarak kabul edilmesi ve A380 için Asya’nın önemli bir hedef pazar olması gibi sebeplerle A380 isminin belirlendiği biliniyor.
United Havayollarına ait Airbus A320 ve Boeing 737-800 tipi yolcu uçakları San Francisco havalimanına paralel iniş gerçekleştiriyor... | Uçakların İsimleri Nasıl Belirleniyor?
United Havayollarına ait Airbus A320 ve Boeing 737-800 tipi yolcu uçakları San Francisco havalimanına paralel iniş gerçekleştiriyor.
 A318, A319 ve A321 gibi modeller ise A320 Ailesinin birer üyesi, bu yüzden onların adlandırılmasında ailenin en önemli üyesi A320’den küçük kesintiler yapılarak gövdesi daha büyük olana A319, daha küçük olana ise A318 ismi verildi. A320’ye eklemeler ve geliştirmeler yaparak bir üst düzeye taşınan modele ise A321 ismi verildi. Bitmedi, “A” ve yanındaki "3" rakamdan oluşan dörtlü sembol aslında Airbus uçaklarının tam adı değil. Airbus uçak modellerinin tam sürümünde üç tane daha sayı var. Örneğin; A320-231 gibi; Bu isimlendirme sisteminde uçağın A320 Ailesine ait olduğunu görüyoruz. Sonuna eklenen -231’den ise uçağın Airbus A320-200 serisinin bir parçası olduğunu ve bu uçağın 2. versiyonu olduğunu anlıyoruz. Sondaki "2" rakam ise; uçakta kullanılan motor tipi ve motorun sağladığı itki oranını gösteriyor. Hemen örneklerle açıklayalım; Aşağıdaki tabloda A330-243 modelini incelersek, uçağın A330 ailesinin ikinci versiyonu olan A330-200 serisine ait olduğunu, “4” koduda Rolls-Royce motorlarından güç aldığını ve sondaki “3”den de “Trent 772B322 kilonewton itki gücüne sahip olduğunu anlıyoruz.

Airbus A330 alt modellere göre motor verileri;

A330
Airbus A330-200
A330-200 Uzunluk - 59.0 metre
orta ila uzun menzil
(MTOW - 230,000 - 233,000 kg)
A330-200 c/n 037 Airbus Kodu Motor Varyantları

A330-201 300 kN
General Electric
CF6-80E1A2
İlk teslim edilen Airbus 330 A330-202 311 kN
General Electric
CF6-80E1A4
30 Aralık 1993 A330-203 320 kN
General Electric
CF6-80E1A3

A330-221 285 kN
Pratt & Whitney
PW4164
A330-222 305 kN
Pratt & Whitney
PW4168
A330-223 305 kN
Pratt & Whitney
PW4168A
A330-241 300 kN
Rolls-Royce
Trent 768
A330-242 316 kN
Rolls-Royce
Trent 772
A330-243 320 kN
Rolls-Royce
Trent 772B
A330-244 334 kN
Rolls-Royce
Trent 775
A330-300 Uzunluk - 63.6 metre
orta ila uzun menzil
(MTOW - 230,000 - 233,000 kg)
Airbus Kodu Motor Varyantları
A330-301 300 kN
General Electric
CF6-80E1A2
A330-301 300 kN
General Electric
CF6-80E1A2
A330-302 320 kN
General Electric
CF6-80E1A3
A330-321 287 kN
Pratt & Whitney
PW4164
A330-322 305 kN
Pratt & Whitney
PW4168
A330-323X 305 kN
Pratt & Whitney
PW4168 (extended range)
A330-341 300 kN
Rolls-Royce
Trent 768
A330-342 316 kN
Rolls-Royce
Trent 772
A330-343X 320 kN
Rolls-Royce
Trent 772B (extended range)
A330-344 334 kN
Rolls-Royce
Trent 775
 Bir örnek daha verelim; A340-311 denildiğinde, A340 serisinin 3. versiyonu olan A340-300 serisine ait olduğunu ve “CFM65-5C2” motorundan güç alıp, 139 kilonewton itiş gücüne sahip olduğunu anlıyoruz. Aşağıdaki tablodan A340 modelinin diğer alt modellerini inceleyebilirsiniz.

Airbus A340 alt modellere göre motor verileri;

A340
Airbus A340-600 alt modellere göre motor verileri...
A340-200 Uzunluk - 59.4 metre
orta ila uzun menzil
(MTOW - 275,000 kg)
A340-600 c/n 008 Airbus Kodu: Motor Varyantları:

A340-211 139 kN
CFM56-5C2
İlk teslim edilen Airbus 340 A340-212 145 kN
CFM56-5C3
29 Ocak 1993 A340-213/-213X 151 kN
CFM56-5C4
(-213X = extended range)
A340-300 Uzunluk - 63.6 metre
orta ila uzun menzil
(MTOW 271.000 - 275,000 kg)
Airbus Kodu: Motor Varyantları:
A340-311 139 kN
CFM56-5C2
A340-312 145 kN
CFM56-5C3
veya
CFM56-5C3/F
A340-313/-313X 151 kN
CFM56-5C4
(-313X = Genişletilmiş menzil)
A340-500 Uzunluk - 75.3 metre
uzun, ultra uzun menzilli
(MTOW 365,000 kg)
Airbus Kodu: Motor Varyantları:
A340-541 236 kN
Rolls-Royce
Trent 553
A340-542 249 kN
Rolls-Royce
Trent 556
A340-600 Uzunluk - 67.9 metre
orta, ultra uzun menzilli
(MTOW 365,000 - 380,000 kg)
Airbus Kodu: Motor Varyantları:
A340-641 236 kN
Rolls-Royce
Trent 553
A340-642 249 kN
Rolls-Royce
Trent 556-61/556A2-61
A340-643 264 kN
Rolls-Royce
Trent 560A2-61
 Airbus’ın uçaklarına A3XXX şeklinde yaptığı adlandırmanın bir önemli istisnası var. Avrupalı imalatçı 2017 yılının Ekim ayında Bombardier C serisi uçaklarının üretim programlarının çoğunluk hissesini satın almaya karar verdiğini açıkladı. Bölgesel uçak pazarında önemli bir güç haline gelmek isteyen Airbus, CS100 ve CS300 isimli uçakları kendi ürün gamına alırken isimlerini A220-100 ve A220-300 olarak değiştirdi.

Boeing İsimlendirme Prensibi

 Amerikalı imalatçı uçaklarının çoğunu 7X7 prensibi ile isimlendiriyor, yani uçakların isimleri “7” ile başlıyor, “7” ile bitiyor. 7X7 kuralı ile piyasaya çıkan ilk Boeing uçağı Boeing 707’idi. Boeing’in tarihine baktığımızda başlangıçta sadece askeri uçaklar üreten bir şirket olduğunu görüyoruz. 2. Dünya Savaşından sonra işi ticari uçak pazarına genişletmeye karar veren Boeing ardından çeşitlendirme stratejisinin bir parçası olarak ürünlerine farklı kodlar verdi. 300 ve 400’ler üretimi devam eden uçakları temsil ediyordu. Türbin motorlarında 500, roket ve füzelerde 600 kodu belirlenirken, jet motorlu yolcu uçakları için 700 belirlendi. Bu prensibi takiben ilk jet motorlu uçağın Boeing 700 olması beklenirdi. Ancak şirketin pazarlama departmanı bu isimin ilgi çekici olmadığını söyleyerek, uçağın adının 707 olmasını önerdi. 707’nin başarılı bir şekilde piyasaya sürülmesinin ardından daha sonraki uçaklara sırasıyla 717, 727, 737, (...) adları verildi. Gelinen son noktada Boeing 787 Dreamliner’a kadar ulaşıldı.
Boeing Ailesi veya Boeing sürüsü! | Uçakların İsimleri Nasıl Belirleniyor?
Boeing sürüsü!
 Tıpkı Airbus’da olduğu gibi Boeing uçaklarının isimleri de aslında bizim bildiğimizden daha uzun. Ancak Boeing isimlendirmede ki hanelerin motor ve itki güçü yerine müşteri koduna ayırmış. Boeing’den uçak alan her bir müşterinin sistemde bir kodu var, Boeing bu kodlama işlemini ilk havayolu müşterisi olan PAN American World Airways, yani bilinen adıyla PANAM ile başladı. Amerikalı imalatçı PANAM’a müşteri kodu olarak 21’i atadı. Neden 21 derseniz? Bunun arkasında PANAM’ın 1949’ta hizmete giren 21 tane Boeing 377 uçağı sipariş etmesi olduğu sanılıyor. Zira bu 21 uçaktan oluşan sipariş paketi o zamana kadar Boeing’in aldığı ilk büyük sipariş olarak kayıtlara geçti.

Boeing Müşteri Kodları

 Boeing yıllar içinde uçakları havayolları ile eşleştirmek için kullandığı 5 farklı diziye sahip; İlk önce PANAM’a 21 kodunun verilmesiyle başlayan dizi 99’a kadar devam etti. Ardından 01 ile 19 arasındaki ikinci grup başladı. Daha sonra A0 ile Z9 arasındaki müşteri kodları, 0A ile 9Z arasında devam etti. 5. ve son isimlendirme formatında ise AA ile ZZ arasında müşteri kodları dahil ediliyor. Ülkemizin bayrak taşıyıcıları olan Türk Hava Yolları’nın Boeing kodu F2, Pegasus’un kodu 2R, SunExpress’in ki ise HC, yani bunun anlamı şu; Boeing fabrikasından çıkan 777-3F2 kodlu bir uçak Boeing 777 uçaklarının 3. versiyonu olan 300 serisine ait ve Türk Hava Yolları’na teslim edilmiş. Burada ilginç olan detay ise; uçakların havayolları veya leasing şirketleri arasında el değiştirmesi durumunda bile kodların değişmemesi. Yani Boeing sisteminde tüm uçaklar orijinal müşterisinin kimliğini koruyor. Bununla alakalı verilen en iyi benzetme örneği; müşteri kodlarının bir uçak için kızlık soyadı görevi görmesi ve tüm hizmet ömrü boyunca onunla birlikte kalması.
Kaynaklar: Kaynak 1 | Kaynak 2

Bu içerik Harun İstenci tarafından aşağıda belirtilmiş olan kategoriler altında oluşturulmuş ve yayınlanmıştır. İçeriğin kopyalanması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre suçtur. | İstenci Systems
Yazar Bilgisi: Harun İstenci Hakkında
Harun İstenci Hakkında
1997 yılında İstanbul'da dünyaya geldi ve memleketi Kastamonu. Çocukluğundan bu yana bilgisayar sistemleri üzerinde çalışıyor ve internet üzerinde içerik üretiyor...
Harun İstenci Resmi Web Sitesi Hakkında Daha Fazla >

Bir tarafta Boeing 707, 717, 727, 737, 747, 757, 767, 777 ve çoğumuzun Dreamliner olarak bildiği 787. Diğer tarafta Airbus A300, A310, A320 Ailesi, A330, A340, A350 ve A380. Bu uçak tiplerinden hangileri ile seyahat ettiniz, ya da hangileriyle seyahat etmeyi çok seviyorsunuz bilemem! Ama Saydığım uçak modellerinin rastgele atanan harf ve sayıların bir kombinasyonu olmadığını fark etmişsinizdir sanırım. Peki bu isimler neye göre veriliyor? Evet işte size bugün uçak imalatçılarının ürettiği uçak modellerinin adını belirlerken gözettiği kuralları anlatacağım. Hadi başlayalım...

Etiket:

Yorum Gönderme

Yorum alanı herkese açıktır. Olağan dışı bir yorum algılandığında topluluk politikalarımız gereğince 24 saat içinde kaldırılacaktır.

[blogger][disqus]

Author Name

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Blogger tarafından desteklenmektedir.