İstenci

Fokker 100, Fokker şirketi tarafından üretilen bir Hollanda yapımı bölgesel jet yolcu uçağıdır. Uçak, 1980'lerde geliştirilmiş olup eskiyen F28'lerin yerini almıştır. Fokker'in iflas etmesine kadar şirketin ürettiği en büyük yolcu uçağıdır.

 C-130 “Hercules” Havacılık Tarihi’nin köşe taşlarından biridir ve yaratıcı tasarımı ile en başarılı kargo uçaklarından biri kabul edilir ve bu çalışma içinde “Kelly” Johnson’ın izleri bulunur...

 C-5 “Galaxy” stratejik hava yüklerini, kombat ve destek birliklerinin sevk ve yerleştirilmesini gerçekleştirmek üzere dizayn edilmiş bir ağır-kargo uçağıdır. C-5’ler alışılmadık derecede büyük ağır kargo yüklerini jet hızıyla kıtalar arası menzillerde taşıyabilirler. C-5 ile onun küçük ortağı bu konuda müşterek hareket eden iki ortaktır. İkisi birlikte savaşa hazır birlikleri dünya üzerindeki herhangi bir yere çok kısa zamanda taşıyabilir ve savaşın devamı için gerekli her türlü desteği sağlayabilirler...

 Breguet’in baş tasarımcısı Marcel Vuillerme tarafından aynı firmanın başarılı uçağı Breguet 14’ün yerini almak üzere tasarlanmıştır. A-2 versiyonu keşif, B-2 versiyonu ise iki kişilik gündüz bombardıman modelleridir. İlk prototipi 1921 Kasım’ında Paris’teki havacılık gösterisinde sergilenmiştir. İlk uçuşunu 1922 Mart’ında yapan uçak 1923’den itibaren seri üretime girmiştir. 1927 yılına kadar Fransız Hava Kuvvetleri’ne, her tipten eşit sayıda olmak üzere 2000 civarında Breguet 19 teslim edilmiştir...

B-47B kalkış mesafesini azaltmak için roket desteği kullanıyor. - 15 Nisan 1954

 Boeing B-47 dünyanın ilk geriye eğik kanatlı bombardıman uçağıdır. İlk uçuşunu 17 Aralık 1947’de yapmıştır ve 1951’de teslimatlara başlanmıştır. Kanat altına asılı podlara yerleştirilmiş 6 adet Allison J35-2 prototip B-47’ye atak bir performans kazandırmış ve bu tasarım konseptinin değerlendirilmesinin sağlamıştır. Sonraları daha güçlü J47-GE-3’lerle değiştirilmesine rağmen gövdenin arka yarısında kalkışa yardım eden 18 adet “booster” roket taşıyordu...

Boeing 377 Stratocruiser | Pan American World Airways (N1033V) © SHORPY

 Stratocruiser olarak da adlandırılan Boeing 377, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından üretilmiş, o zamana göre büyük bir yolcu uçağıdır. Savaşta kullanılan C-97 Stratofreighter adlı askeri nakliye uçağından türetilerek geliştirilmiştir. İlk uçuşunu 8 Temmuz 1947 tarihinde gerçekleştirmiştir. Dört adet pistonlu motora sahip uçak, basınçlandırılmış bir kabine sahipti. Kanatların arka hizasına denk gelen bölümde bir de alt kabin bulunmaktaydı. Okyanus-aşırı uçuşların daha rahat ve daha hızlı yapılmasını sağlamıştır...

Boeing E-3 Sentry AWACS | U.S. Air Force

 E-3 “Sentry” Amerika Birleşik Devletleri ve NATO savunma güçleri komuta kademesine hava durumu, kumanda, kontrol ve haberleşme sağlayan havadan erken uyarı ve ikaz sistemidir bu ve bunun gibi radar uçaklara AWACS denir. Çöl Fırtınası harekatında da ispatlandığı gibi en önde gelen hava savaşı kumanda ve kontrol uçağıdır. İlk prototipi olan EC-137D 9 Şubat 1972’de uçmuş, 1977’den itibaren operasyona başlamıştır...

Boeing KC-135R Stratotanker F-15 Eagle tipi savaş uçağına yakıt ihmali yapıyor...

 KC-135 “Stratotanker”in ana görevi uzun menzilli bombardıman uçaklarının yakıt ikmalini sağlamaktır. Aynı zamanda USAF, USN, USMC ve müttefik ülkelerin uçaklarına havada yakıt ikmali yapmakta görevleri dahilindedir. KC-135, 1950’lerin teknolojisine dayanan ve çok iyi tanınan Boeing 707 esas alınarak alınarak geliştirilmiştir. KC-135A’nın orijinal motorları da 1950’lerin turbojetleriydi. Ancak bu motorlar günümüzün yüksek yakıt tüketim verimi, azaltılmış hava kirliliği ve ses seviyelerine uymuyordu. Yeni CFM56 motorlarının montajı ile uçağın performansı arttırılmış ve yakıt sarfiyatı önemli ölçüde azaltılmıştır...

 Hizmete girdiği 1955 yılından itibaren B-52’ler Stratejik Hava Komutanlığı’nın temel uzun menzilli ağır bombardıman uçağı olmuştur. İlk uçuşunu 15 Nisan 1952’de yapmıştır. 1963 Ekim’inde üretim durana kadar 744 adet üretilmiştir. Bunların 170’i “Quail” radar karıştırma füzesi taşıyabilen “D” modelidir...

Boeing C-17 Globemaster III | U.S. Air Force (5151)

 Üreticisi Boeing’e bağlı McDonnell Douglas Corp. olan C-17 USAF envanterine giren en yeni hava kaldırma uçağıdır. C-17 her türlü birlik ve kargonun en hızlı şekilde ana operasyon üslerine veya cephe kullanım alanlarına intikalini sağlayacak yetenektedir. Aynı zamanda gerekli görülen bölgelerden hava kaldırma harekatı da yapabilir...

McDonnell Douglas DC-9 | Northwest Airlines (N756NW)

 McDonnell Douglas DC-9, çift motorlu jet uçağıdır. İlk kez 1965 yılında imal edilmiş, piyasaya bir yıl sonra, 1966 yılında sunulmuştur. Kısa mesafeler ve sık uçuşlar için tasarlanmıştır. Son Douglas DC-9 Ekim 1982 tarihinde teslim edilmiştir. Douglas DC-9 kendinden sonra üretilen MD-80, MD-90 ve Boeing 717'nin öncül izlerini taşır. 23 Mayıs 2006'da son Boeing 717'nin teslimi ile Douglas DC-9 ailesinin 41 yıllık hayatı sona ermiştir.

McDonnell Douglas MD-90 | Japan Airlines

 McDonnell Douglas MD-80 ve MD-90 çift motorlu, orta sınıf ve tek koridorlu ticari jet uçağı. Her ikisi de Douglas DC-9 adlı modelden türetilmiştir. MD-80'ler 1980 yılında piyasaya sunulmaya başlanmasının ardından, 1989 yılında da MD-90'lar geliştirilmiştir. Her iki uçağın da yolcu kapasitesi aslen 140 iken, 172 yolcuya kadar çıkarıla bilmekteydi. İlk ticari yolculuğuna Swissair ile çıkan uçak, 1998 yılında ise yerini Boeing 717'ye bıraktı. Boeing 717'nin orijinal ismi MD-95 olmasına karşın McDonnell Douglas ve Boeing şirketlerinin birleşmesi sonrası yeniden adlandırıldı. 23 Mayıs 2006 tarihinde son iki Boeing 717 siparişinin teslimi ile Douglas DC-9 uçak ailesinin 41 yıllık üretim süreci sona ermiştir. Arkasında derin izler bırakan bu uçak serisinin en önemli ve en şaibeli kazası 2007 yılında Isparta'da 6 bilim insanına mezar olan kazadır...

 Sukhoi Superjet 100 uzun zamandır uçak yapmayı unutan Rusların yeniden bu sektöre girişi için bir adımdı, ancak Ruslar bir şeyleri büyük oranda yanlış yaptılar! Çok kısa süre önce piyasaya çıkmasına rağmen sabıkası bir hayli kabarık olan Sukhoi Superjet 100 uçağına biraz daha yakından bakalım...

Tupolev Tu-154M - Polish Air Force Lebeda

 Tupolev Tu-154 Rus yapımı orta menzili üç motorlu yolcu uçağıdır. Boeing 727 benzer bir tasarıma sahiptir. Rusya'nın en çok üretilen jet yolcu uçağıdır. Öncelikle, Tupolev Tu-154’ün en hızlı yolcu uçağı olduğunu da öncelikle bildirmek isterim. Concorde ya da Tupolev Tu-144 gibi operasyondan kaldırılan modelleri saymazsak, havacılık tarihinin en hızlı yolcu uçağı Tupolev Tu-154’tür. Maksimum 950 km/s hıza çıkabilmektedir. Seyir irtifasında, kuyruk rüzgarı yeterli olursa neredeyse ses hızında uçabilmektedir...

 Ilyushin IL-62 Sovyetler Birliği döneminde, o güne kadar gerçekleştirilmiş ilk uzun menzil jet yolcu uçağıdır. İlk uçuşunu 1963’de yapmış; 1967’den itibaren servise girmeye başlamıştır. İngiliz Vickers VC-10’u andıran gövde yapılı IL-62’lerin daha sonraları IL-62M ve IL-62MK modelleri geliştirilmiştir. Doğu Bloku ülkelerine ihracatı yapılan bu uçağın IL-62M modelinin imalatı 1993’e kadar devam etmiştir. Günümüzde IL-62’lerden serviste kalanı fazla olmamakla beraber IL-62M ve IL-62MK’lar halen göreve devam etmektedir.

Vickers VC-10 | Royal Air Force

 Vickers VC-10, Vickers-Armstrongs şirketi tarafından tasarlanan ve inşa edilen, ilk olarak 1962'de Brooklands, Surrey'de uçan orta büyüklükte, dar gövdeli, uzun menzilli bir İngiliz jet uçağıdır. Dönemin kısa pistleri ve Afrika havalimanlarındaki operasyonlar için mükemmel uyumlu ve yüksek performans verdi...

 SR-71 Clarence “Kelly” Johnson tarafından yönetilen bir Lockheed ekibi tarafından “Skunk Works” olarak bilinen Gelişmiş Tasarımlar Bürosu’nda dizayn edilmiştir. “Kelly” o zamanlar bu konudan sorumlu başkan yardımcısıydı. İlk versiyonu A-11 bir CIA foto-keşif uçağıydı ve ilk uçuşunu 1962 Nisan’ında gerçekleştirdi. Benzeri bir uçak olan A-12 ise radarda küçük görüntü veriyordu. Av-önleme modeli olan YF-12A 1963 yılında Sovyetler Birliği’nin geliştirdiği süpersonik bombardıman uçaklarına karşı geliştirildi...

 U-2, tasarımı efsanevi “Kelly” Johnson tarafından yönetilen bir ekipçe yapılan tek kişilik, tek motorlu, yüksek irtifa keşif uçağıdır. Uzun ve geniş kanatları ona planör benzeri bir karakteristik verir. Çok değişik tiplerde kamera ve algılayıcılar taşıyabilir. Ancak bu uçak alışılmışın dışındaki iniş karakteristikleri nedeniyle zor bir uçak olarak kabul edilebilir. Görevi nedeniyle yüksek irtifalarda uçması gerektiğinden pilotun devamlı olarak basınçlı giysi giymesi gerekir...

 Boeing C-97 Stratofreighter B-29 ve B-50 bombardıman uçaklarından geliştirilen uzun menzilli ağır askeri kargo uçağıdır. Dört adet pistonlu motora sahip uçak, basınçlandırılmış bir kabine sahipti. Kanatların arka hizasına denk gelen bölümde bir de alt kabin bulunmaktaydı. Tasarım çalışmaları 1942'de, prototipin ilk uçuşu 9 Kasım 1944'te başlamış ve ilk üretim uçağı 1947'de hizmete girmiştir. C-97'ler Berlin Airlift, Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı'nda görev yaptı. Okyanus-aşırı uçuşların daha rahat ve daha hızlı yapılmasını sağlamıştır.

NASA 941 Aero Spacelines Super Guppy, EM-1 Orion Servis Modülü

 Aero Spacelines Super Guppy sıradışı geniş ve diğer uçaklara sığmayacak tarzdaki kargoları bir yerden bir yere nakletmek amacı ile C-97 Stratofreighter tipi uçaktan geliştirilerek ilk uçuşunu 1965 yılında yaptı. Guppy’nin kullanıcıları arasında Aero Spacelines, Airbus, NASA ve Aeromaritime şirketleri vardı. Toplamda 1 adet SG (Super Guppy), 4 adet SGT (Super Guppy Turbine) olmak üzere 5 adet üretilen uçakta yüksek seviyelerde uçabilmesi için kokpit basınçlandırılabiliyordu...