İstenci: İzmit

İzmit etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

İzmit Saat Kulesi

İzmit'in simgelerinden olan İzmit Saat Kulesi 1900-1901 yılları arasında İzmit Mutasarrıfı Musa Kazım Bey denetiminde İzmit Belediyesi tarafından Mimar Vedat Tek'e yaptırılmıştır. Kimi kaynaklar kulenin yapımını Bahçecik-İzmitli bir Osmanlı Ermenisi olan Mihran Azaryan olarak da vermektedir, bunun hakkında kesin bir bilgiye ulaşamadık.

Saat kulelerinin esas işlevi halka zamanı göstermektir. Marangozluğu yanında saatlere olan merakı ile de tanınan Sultan II. Abdülhamit, Osmanlı tahtına çıkışının 25. yıldönümünde saat kulelerinin yaygınlaşması konusunda bir çalışma başlatmış ve Mutasarrıflara (Valilere) gönderdiği bir fermanla Anadolu kentlerinde saat kuleleri yapımını teşvik etmiştir. Bu tarihe kadar Osmanlı’da lüks bir eşya olarak algılanan saat halka ulaşmıştır.

Neoklasik üslupta Hereke ve Tavşancıldan getirilen traverten taşlardan yaptırılan saat kulesi 3,65x3,65 metre ölçülerinde kare planlı olup 4 bölümden oluşmaktadır. Kulenin üç yüzü, mermer motifli çeşmelerle süslenmiştir. Zemin katı oluşturan 1.bölüm diğer üç kattan daha geniş bir şekilde yapılmıştır. İzmit saat kulesi 16.40 metre yüksekliğindedir.

Kulenin kuzey cephesinde giriş kısmı bulunmaktadır. 1. katın kenarlarında mermer sütunlara, üç kenarında ise (doğu, batı, güney) çeşmelere yer verilmiştir. Basık kemerli çeşmelerin sebilleri dikkat çekicidir. Çeşme aynalığında yay içerisinde ay yıldız, ay yıldızın altında da çelenk bulunmaktadır. Çeşmelerin üst kısmındaki bordürlerde kitabe kuşakları yer almaktadır. Zamanla tahrip olan kitabe kuşaklarından sadece batıda bulunan kitabe tam olarak okunmaktadır. Burada "Belediye itdi inşâ bu kuleyle çeşmeyi Sîne-i Kameriyye 1318 (1902/03)" yazısı vardır.

Kulenin 2. 3. ve 4. katları oldukça hareketli bir şekilde inşa edilmişlerdir. 2. katta köşelerde sütunlara yer verilmiş, her cepheye kaş kemerli açıklıklar konulmuştur. 2. katta dökme demir korkuluklardan bir gezinti alanı oluşturulmuştur. Son derece zarif bir yapıda olan korkuluklar döneminin üslup özelliklerini yansıtmaktadır.

Kulenin 3. katında da her cephe yüzeyinde kaş kemerli pencerelere yer verilmiştir. Pencerelerin alt kısımlarında, mermer madalyonlar içerisinde II. Abdülmamid'in tuğrası bulunmaktadır. Ayrıca 3. katın köşelerinde silindirik ve elips şeklindeki düz madalyonlar vardır.

Kulenin 4. katında Saat odası yer alır. Dört cephesin de 80 cm çapında saat kadranı bulunmaktadır. Saat başlarında saat sayısı kadar, her yarım saatte bir de, tek çalarak zamanı duyuracak bir mekanizmayla donatılmıştır. Saatin çanı özel bir ton vermek üzere üretilmiştir, kilise çanı tonu olarak algılanmaması için özel bir ton (ses) üretilmiştir. Ünlü Saat Ustası Mustafa Şem-i Pek tarafından yapılan bu saat aktif olarak çalışan son saatlerden biridir. Saatlerin üst kısımlarında üçer pencere kuşağı bulunmaktadır. İnce-sivri külah uygulamasının denendiği bu kulede, saçak sistemi oldukça taşkın yapılmıştır. Saçak altı çeşitli uygulamalarla hareketlendirilmiştir.

Kocaeli, İzmit'in sembolü haline gelen saat kulesi, her katında farklı mimari uygulamaların denendiği, yine her katında farklı süsleme unsurlarının uygulandığı (oyma ve kabartma vs.), hareketli beden duvarları ve ince uzun-külah yapısıyla dikkat çekmektedir.

Saat kulesinin üç tarafında bulunan sebillerin alınlığında ve kapısının üzerinde kitabeler bulunmaktadır.

Bu kitabelerde ;

1318 (M. 1900/1901) Belediye etti inşa bu kule ile çeşme-i Seyit Kamari'ye yazmaktadır.

Orta kattaki çember şeklindeki kartuş içerisinde de Sultan II. Abdülhamit'in tuğrası bulunmaktadır. 1971 yılında SEKA Genel Müdürlüğü'nün katkılarıyla, 2006 yılında da Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilmiştir. 2011 yılında İzmit Belediyesi tarafından basit onarım çalışmaları yapılmıştır. 2013 yılının sonunda arızalanan saat 2014 yılının Aralık ayında Milli Sarayların saatçisine onarım için gönderilmiştir. Tamiri tamamlanan saat 2015 yılının Nisan ayında tekrardan çalışmaya başlamıştır. Şuan için her ne kadar Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından düzenli olarak bakım ve onarımı yapılsa da ben ne zaman İzmit'e gelsem saat ya ileri, ya geri ya da durmuş oluyor.

İzmit'in Meşhur Saat Kulesi Nerede?

İzmit şehir merkezinin girişinde, meşhur yürüyüş yolunun başlangıç noktasında, Şelale Park olarak tanımlanan deniz manzaralı bir yerde bulunur. Tam nokta atışı konumuna aşağıdaki haritadan ulaşabilirsiniz.

Devamı »

İzmit Yürüyüş Yolu

Harun İstenci 1/06/2021 İzmit , Kocaeli

İzmit'in simge yollarından biri haline gelen, asırlık tarihi çınar ağaçlarının serin gölgeleri arasında uzayıp giden İzmit yürüyüş yolunda yürümek, hele ki sıcak bir yaz günü veya kış masalı misali, romantik bir kar yağışı eşliğinde kışın ortasında bir akşam üstü yürümek ve doyumsuz manzarayı seyre dalmak gerçekten huzur verici. Sizlere bir zamanlar ortasında tren yolu geçen ama şimdilerde ise sadece insanların yürüyüş yaptığı, İzmit'in en işlek caddesinden bahsetmek istiyorum...

Esasen o çevreyi incelediğimizde her iki tarafından aynı güzergâhta ilerleyen arabalar, yol boyunca her iki tarafta da uzanan çarşı esnafı ve dükkanları. Bütün bunları bir kenara bırakıp, diğer dikkatimizi çeken husus ise yol boyunca yüzlerce asırlık çınar ağaçları, ki merak edeniniz olursa her bir çınar ağacının üzerinde kimlik bilgileri mevcut. Her gün düzenli olarak temizlenen ve belirli bir kısmında bisiklet yolu da olan yürüyüş yolu 5 km uzunluğunda ve 3 bölümden oluşuyor. Birinci kısım Merkez Bankası ile Anıt Park arası, ikinci kısım ise Anıt Park ile Kandıra Sapağı, üçüncü kısım ise Kandıra Sapağı ile Köseköy sınırı arasıdır.

İzmit Yürüyüş Yolu ve Asırlık Tarihi Çınar Ağaçları Havadan Görünüm

Yürüyüş Yolundan Eskiden Tren Geçerdi

İzmit Yürüyüş Yolunda Eskiden Demir Yolu Vardı ve Tren Geçerdi

17 Ağustos 1999 depreminden sonra alınan kararlar silsilesi ile Kocaeli, İzmit şehir merkezinin tam ortasından geçen demir yolu şehrin dışına, sahil yolu tarafına alındı.

İzmit yürüyüş yolunun yerinde eskiden demir yolu vardı ve tren geçerdi.

Sadece bu iki ray üzerinde Cumhuriyet’ten bile eski olan yaşına rağmen Anadolu’dan Avrupa’ya, Avrupa’dan Anadolu’ya neler taşınmadı ki!

[info title="İzmit Yerlisinden Yorum" icon="comments"] Çan çanların kapanma sesi ile birlikte benim daha da şiddetlenen korkum, bir kaç ölüm haberini de duyunca çok korkardım geçmeye. [/info] [info title="İzmit Yerlisinden Yorum" icon="comments"] Eskiden neydi öyle bir tren geçerdi yarım saat beklerdik bazen geçse de karşıya geçebilsek diye ama şimdi kilometrelerce yürüyüş yolu Kocaeli'ye yakışır. [/info]

Yürüyüş Yolu Boyunca Karşımıza Çıkan Hemzemin Geçitler

İzmit Yürüyüş Yolunda Bulunan Hemzemin Geçit, Demiryolu Uyarı Levhaları

Yol boyunca demir yolu hemzemin geçit (uyarı cihazları) karşınıza çıkabilir, bu cihazlar demiryolunun olduğu zamandan kalma değil. İzmit Belediyesi, İzmit'i ikiye bölen yürüyüş yoluna, artık demiryolu olmamasına rağmen hemzemin geçit yaptı. Yürüyüş yolunun iki noktasına kurulan hemzemin geçitler, Belli aralıklarla çıkardığı uyarı sesleriyle vatandaşlara demiryolu nostaljisi yaşatıyor.

Devamı »

İzmit Fevziye Camii

Harun İstenci 1/05/2021 Cami , İzmit , Kocaeli

Mehmed Bey nam-ı diğer Fevziye Cami-i şerifi Sâ'i Çelebi Mimar Sinan'ın eserlerini sayarken Kanuni Sultan Süleyman'ın damadı ve sadrazamı Rüstem Paşa'nın ked-hüdâsı olan merhum Mehmed Bey'in rûhîçün vefatından sonra 1576 yılından birkaç yıl evvel Mimar Sinan tarafından ilk defa yapılmıştır. Yani yapılışı 16 yüzyıla dayanıyor ama ilk yapıldığı günden bugüne başına çok kez yangın ve deprem felaketleri gelmiş, dolayısıyla ilk günkü bütünsel orijinalliğini koruyamamış, pek çok kez yıkılıp yeniden yapılmış...

İzmit bölgesinde, genel anlamda Doğu Marmara bölgesinde meydana gelen 1719 yılındaki deprem sonucu cami yıkılmış, yapımı için binanın kurşunlarının satıldığı, ayrıca vakfın gelirinden ödenmek üzere borç para alınarak kiremit çatılı halinde iki yıl içinde ikinci defa yapılmıştır.

Bâbü's - saâde Ağası Mehmed Ağa'nın 08.10.1757 tarihli bir arzından anlaşıldığına göre, anılan tarihten kısa bir müddet evvel çıkan yangında cami tamamen yanmış ve vakfın ekonomik durumu müsait olmadığından, mütevelli olan Dergâh-ı Ali cebecilerinden Mustafa Mehmed; camiyi yeniden yapması ve harcanan parayı ilerde vakfın gelirinden alması şartıyla mütevelliliği İzmit ahalisinden Hacı Halil Ağa'ya bırakmış ve cami yeniden üçüncü defa inşa ve ihya eylemiştir.

İzmit Fevziye Camii içi

İzmit kadısının (dönemin İzmit valisi) 07.04.1837 tarihli i'lâmından anlaşıldığına göre, cami çıkan bir yangında yanmış ve kaptan-ı deryâ Ahmed Fevzi Paşa tarafından dördüncü defa yapılarak ibadete açılmıştır.

Ahmed Fevzi Paşa; caminin inşasına muvaffak olduğu için Sultan II. Mâhmud Hân tarafından bu caminin ismine FEVZİYE adı tesmiyesi irade buyrulmuştur.

10 Temmuz 1894 tarihinde meydana gelen depremde cami büyük ölçüde zarar görmüş ve Sultan II. Abdülhamid'in emri ile Evkaf-ı Hümayun Nezareti tamamen yıktırılarak, duvarları taş ve tuğla olmak üzere yeniden yaptırılmıştır. Caminin yıkımı dört hafta sürmüş, inşasına Ağustos 1897 yılında başlanıp, Temmuz 1898 yılında beşinci defa yaptırılarak Sultan II. Abdülhamid Han'ın cülûs günü ibadete açılmıştır.

İzmit Fevziye Camii Şadırvanı

1967 yılında meydana gelen Adapazarı depreminde caminin minaresi yıkılmış ve yeniden yaptırılmıştır.

17 Ağustos 1999 Marmara depreminde caminin minaresi yıkılmış, çatı ve duvarlarında ağır hasar meydana geldiğinden Ocak 2002 yılında yıkımına başlanmıştır.

Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından Rölöve-Restitüsyon ve Rekonstrüksiyon projeleri Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından onaylanarak caminin inşasına 26 Nisan 2002 Cuma günü temeli atılarak başlanmış, Cami Derneği tarafından ve İzmit halkının maddi katkılarıyla altıncı defa yapılarak 30 Ocak 2004 tarihinde ibadete açılmıştır. Cami çevresinin çevre düzenlemesi de yapılarak, yapım işi 2005 yılında tamamlanmıştır.

İzmit Fevziye Camii Nerede?

Adres: Tepecik, Hürriyet Cd. No:65, 41200 İzmit/Kocaeli

Devamı »

SEKA Kağıt Fabrikası/Müzesi

Harun İstenci 12/15/2020 2 İzmit , Keşfet , Kocaeli , Müze

Harun İstenci Kocaeli, İzmit'de bulunan Müze olarak hizmet veren Seka Kağıt Fabrikasında

Kağıt; tarihte düşüncelerin, imgelerin ölümsüzleştirilmesine vesile olmuş yegane araç. Gönderilen mektuplar, yetenekli parmaklardan çıkan o muhteşem resimler, şimdilerde elimize aldığımız her fiş, kenara köşeye karaladığımız her not, eskiden çocukların heyecanla kapladığı defterler ve elimizden düşmemesini ümit ettiğimiz kitaplarımız… Tüm bunların hepsi için ihtiyacımız olan kağıdı ne yazık ki ülkemizde üretemiyor, ithal ediyoruz. Gazetelerden kitaplara elimize aldığımız her kağıdı yurt dışından satın alıyoruz. Kültürel olarak dışa bağımlıyız. Sebebi ise yıllar önce kapatılan SEKA kağıt fabrikası.

Kocaeli, İzmit Bilim Merkezi - Seka Kağıt Fabrikası/Müzesi

Hep bir diğer memleketim gözüyle baktığım Kocaeli'nin İzmit şehrinde dikkatimi çeken, yıllarca virane bir yer olarak kalan ve sonrasında onarım ve tadilatlarla bir kısmının film stüdyosu, bir kısmının ise Bilim Müzesi ile iç içe bir şekilde ziyaretçilere kapılarını açan Seka Kağıt Fabrikası Müzesi hakkında bahsetmek istiyorum. Esasen bu yer hakkında anlatılması gereken çok konu ve buruk bir yakın tarih var. İzninizle başlıyoruz...

Seka Kağıt Fabrikasının Kuruluşu ve Mehmet Ali Kağıtçı

Esasen hikayeye kısaca en baştan başlamak gerekirse; Seka kağıt fabrikasının kurucusu olan Mehmet Ali Kağıtçı, 1899 yılında Osmanlı’nın “hasta adam” zamanlarında Heybeliada’da dünyaya geldi. İlkokulu Heybeliada’da tamamlayan Kağıtçı, orta okul için İstanbul’a gitti ve İstanbul Erkek Lisesi’nde eğitim aldı.

Mehmet Ali Kağıtçı, İzmit

1922 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi’nden mezun oldu ve kimyagerlik diploması aldı. Bir süre okulunda asistanlık yapsa da asıl hedefi kağıtçılığı öğrenmekti. Bu gayeyle 1925 yılında Almanya’ya gitti. Burada ve 1 yıl sonra Fransa’ya giderek Fransa’da selüloz ve kâğıt fabrikalarında çalıştı. Ardından Grenoble Üniversitesi Kağıtçılık Enstitüsüne kaydoldu. 1 yıl sonra okulunu birincilikle bitirdi ve “kağıt mühendisi” ünvanını aldı. Okulu birincilikle bitirmesinin ardından Fransa’da dönemin en önemli şirketlerinden iş teklifleri yağsa da o da memleketi kurtaracak olan idealistlerden olmak istiyor, ülkesinde kağıt sanayiini kurmak istiyordu. Aklında sadece Türk kağıt sanayisini kurabilme ideali vardı.

[update title="Kısa Bilgi" icon="info-circle"] Kimyagerlik diplomasının yanı sıra Mineroloji ve Matematik Jeneral sertifikaları da aldı. [/update]

Yakın çevresinden herkes “Teklifi kabul et, burada değerin bilinmez” diyordu ancak Kağıtçı hiçbirini dinlemedi. Vakit Gazetesi olmak üzere Türkiye’de kağıt sanayiinin kurulması için kamuoyu oluşturuldu. Başlarda baskılar sonucu başlatılmasına karar verilen ihale iptal edildi. Kağıtçı yine de pes etmedi, Celal Bayar’ın desteğiyle 10 Temmuz 1934’te kağıt sanayisinin kurulması için kararname yayınlandı.

İzmit Seka Kağıt Fabrikasının temelleri atılıyor. - 14 Ağustos 1934

İlk fabrikanın İzmit’te kurulmasına karar verildi ve 14 Ağustos 1934’te fabrikanın temelleri dönemin başbakanı İsmet İnönü tarafından atıldı. İzmit Kağıt Fabrikası (Sümerbank Selüloz Kağıt Sanayi) 1936 yılında açıldı.

Mehmet Ali Kağıtçı, İzmit Seka Kağıt Fabrikasında - 1936

Seka Kağıt Fabrikası neden kapatıldı?

Fabrikanın kuruluşundan hazırlıklarına her detayla Mehmet Ali Kağıtçı ilgilendi ve 1936’da fabrika açıldığında fabrikanın müdürü olarak atandı. Başlarda ilgi gören fabrikayla ilgili kapasitesinin yetersiz olduğu söylentileri yayılmaya başlamıştı. Celal Bayar’ın başbakanlıktan ayrılmasıyla Kağıtçı’nın destekçisi kalmamıştı. 1941 yılında Mehmet Ali Kağıtçı, görevinden politik nedenlerle uzaklaştırıldı.

[info title="Önemli Bilgi" icon="info-circle"] O dönem yerine Norveç’ten kağıt uzmanı getirilmek istendi ancak Norveç, konsolosluğa haber göndererek Kağıtçı’nın yaşayıp yaşamadığını öğrenmek istedi. Türkiye’nin neden böyle bir talepte bulunduğunu anlayamamışlardı. Durum böyle olunca Norveç’ten vazgeçildi, Fransa’dan M. Raoul adlı bir uzman getirildi. Kader ya M. Raoul Kağıtçı’nın Fransa’da eğitim aldığı okuldan sınıf arkadaşıydı. Fransız uzman arkadaşının yerini almaktan hoşnut değildi. Dönemin İşletmeler Bakanı’nın karşısına dikilerek neden Kağıtçı’ya bu görevin verilmediğini sordu. Cevap ise oldukça dürüsttü: “Evet, Mehmet Ali Kağıtçı’nın bu işi başardığını halen de ıslah edip tekamüle kavuşturacağını biz de biliyoruz. Fakat parti mülahazaları, onu fabrikaların umum müdürlüğüne getirmemize engel teşkil ediyor.” [/info]

SEKA kağıt fabrikaları 1998 yılında özelleştirme kapsamına alındı ve anonim şirkete dönüştürüldü. 198 milyon dolara mal olan Balıkesir fabrikası 2003 yılında Albayraklar’a satıldı. Üstelik yalnızca 1.1 milyon dolara! Danıştay bu karara itiraz etti ve bu rakama özelleştirilemeyeceğini söyledi. Karar tam 5 defa iptal edildi. Albayraklar ise fabrikayı iade etmedi. 9 yıl sonunda yapılan bir yasal düzenlemeyle karar Bakanlar Kurulu’na bırakıldı. Bakanlar Kurulu fabrikayı Albayraklar’a verdi. Kararın ardından fabrikalar kapatıldı. 2018 yılında tekrar açılacağı söylense de henüz böyle bir şey gerçekleşmedi. İzmit’teki fabrikada ise özelleştirmeye karşı direnildi.

İzmit’te bulunan Seka Kağıt Fabrikasının özelleştirilmesine karşı direnildi. Eylemler yapıldı.

Fabrikada örgütlü olan Selüloz-İş eylemler yaptı. Fabrika 2005 yılında kapatıldı. Arazi ise belediyeye verildi.

Şimdiler ise müze olarak hizmet vermekte...

Bütün bu hengamenin ardından bir devir daha sona ermişti. 2005 ile 2016 arası tamamen boş ve çürümeye terk edilmiş, harabeye dönmüş arazi halka açık bir alan değildi ve İzmit'in görüntü kirliliği açısından en çok göze batan yeriydi.

İzmit SEKA Kağıt Müzesi ve Bilim Merkezi

SEKA’nın İzmit’teki alanı ise 2016’da Türkiye’nin ilk, dünyanın en büyük kağıt müzesi olarak kapılarını açtı. Şirket arazisi, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından park olarak yapılandırıldı.