İstenci

Bugüne kadar çıkmış en iyi Windows sürümü Windows 10 diyebiliriz. Muhtemelen 10 yıl sonrada bence en iyi işletim sistemi o zaman için bilmem ne çıkarsa artık, ondan bahsedeceğiz. Bundan tam 11 yıl önce, 2009 yılıydı ve ilk kişisel bilgisayarımı ailem ben 12 yaşındayken aldıydı. İçinde Windows Vista Home Premium işletim sistemi ile gelmişti. O zaman için bundan sonra yeni bir işletim sistemi çıkmasına gerek yok, bu yeterli ve çok harika bir tasarıma sahip diye düşünüyordum (çocuk aklı işte), ta ki Windows 7 duyurulana kadar, o tasarım, akıcılık, ve göz alıcı derecede ki kişiselleştirilebilir rengarenk arayüz beni cezbetmişti. Onun arkasından Windows 8 derken, günümüze kadar Windows 10 işletim sistemi geldi. Gelişen teknoloji ile birlikte işletim sistemleri de geliştirildi. Cihazlara göre özellikler sundu, hatta bazı cihazlar için baştan yaratıldı. Bu süreçte pazardaki payını en çok Windows 10 aldı ve Microsoft şirketi, yeni bir isme ihtiyaç duymadı ve Windows 10 üzerinden devam etti. Bugün burada sizlere hakim olduğum bir başka konu olan ve Microsoft'un bugüne kadar ki en iyi işletim sistemi olan Windows 10 hakkında bilgi vereceğim. Birçok yeni teknolojiye ve çeşitli özelliklere sahip Windows 10 sürümlerini Desktop (masaüstü), Mobile (mobil) ve IOT (nesnelerin interneti) olmak üzere 3 ana bölüm altında toplamak mümkün, önce oturup sakin kafaya Windows 10 sürümlerini karşılaştırdım, ardından diğer sürümlerini ve kullanım alanlarını derledim, en anlaşılır biçimde sizlere anlatmaya çalıştım...

Windows 10 Masaüstü Sürümleri

Windows 10 Home

PC, tablet veya ikisini bir arada sunan cihazlarda çalışmak üzere tasarlanmış bir Windows 10 sürümüdür. Daha çok ev kullanıcılarını hedef alır, düşük maliyetlidir ama içerisinde kurumsal özellikler yer almaz.

Windows Pro

İş dünyasını hedef alan bir sürümdür. Windows 10 Home sürümündeki tüm özelliklere ek olarak çeşitli iş ve kurumsal özellikleri de bünyesinde barındırır.

Windows 10 Enterprise

Yine iş dünyasını hedef alan bir sürümdür. Windows 10 Pro özelliklerinin tamamına sahiptir. Ayrıca geniş BT yapılarına destek olacak bazı avantajlar sağlar.

Windows 10 Education

Okullar, kolejler ve üniversiteleri hedef alan bir sürümdür. Windows 10 Enterprise’ın tüm özelliklerine sahiptir. Farklı olarak sadece Akademik Lisanslama kapsamında temin edilebilir.

Windows 10 Sürümlerinin Özellikleri ve Karşılaştırma Tablosu

Aşağıda Windows 10 masaüstü sürümleri ve sahip oldukları ana özellikler hakkında bir tablo görebilirsiniz.

Özellikler	Windows 10 Home	Windows 10 Pro	Windows 10 Enterprise	Windows 10 Education
Mimari	32 Bit ve 64 Bit
Satın Alma ve Lisanslama Modeli	OEM 1 ve Retail	OEM, Retail 2 ve Volume	Volume Licensing 3
N Edition?	Evet
Maksimum RAM Desteği	4 GB (32 Bit) 128 GB (64 Bit)	4 GB (32 Bit) 512 GB (64 Bit)
Süreklilik (Continuum)	Evet	Evet	Evet	Evet
Cortana	Evet	Evet	Evet	Evet
Donanım Aygıt Şifreleme	Evet	Evet	Evet	Evet
Microsoft Edge	Evet	Evet	LTSB Hariç	Evet
Microsoft Account	Evet	Evet	Evet	Evet
Mobil Aygıt Yönetimi	Evet	Evet	Evet	Evet
Sanal Masaüstü	Evet	Evet	Evet	Evet
Windows Hello	Evet	Evet	Evet	Evet
Assigned Access 8.1	Hayır	Evet	Evet	Evet
Bitlocker ve EFS	Hayır	Evet	Evet	Evet
İş Mağazası	Hayır	Evet	Evet	Evet
Current Branch for Business (CBB)	Hayır	Evet	Evet	Evet
Etki Alanı Üyeliği ve Group Policy Yönetimi	Hayır	Evet	Evet	Evet
Enterprise Data Protection	Hayır	Evet	Evet	Evet
Enterprise Mode Internet Explorer (EMIE)	Hayır	Evet	Evet	Evet
Hyper-V	Hayır	Sadece 64 Bit	Sadece 64 Bit	Sadece 64 Bit
Azure AD Üyeliği	Hayır	Evet	Evet	Evet
Private Catalog	Hayır	Evet	Evet	Evet
Uzak Masaüstü Bağlantısı	Sadece Client 4	Client ve Host 5	Client ve Host 5	Client ve Host 5
Windows Update for Business	Hayır	Evet	Evet	Evet
AppLocker	Hayır	Evet	Evet	Evet
BranchCache	Hayır	Hayır	Evet	Evet
Credential Guard	Hayır	Hayır	Evet	Evet
Device Guard	Hayır	Hayır	Evet	Evet
DirectAccess	Hayır	Hayır	Evet	Evet
Start Screen Control (GPO ile)	Hayır	Hayır	Evet	Evet
User Experiance Control	Hayır	Hayır	Evet	Evet
Windows To Go	Hayır	Hayır	Evet	Evet
Long Term Servicing Branch (LTSB)	Hayır	Hayır	Evet	Hayır
In-Place Upgrade from Pro to Enterprise	Hayır	Evet	Evet	Hayır
In-Place Upgrade from Home or Pro to Education	Evet	Evet	Hayır	Evet
Özellikler	Windows 10 Home	Windows 10 Pro	Windows 10 Enterprise	Windows 10 Education

Diğer Windows 10 Sürümleri

Windows 10 Pro for Workstations

Microsoft'un tanımıyla bu "en güçlü Windows" sürümü, Intel Xeon, AMD Opteron ve AMD Epyc gibi işlemcilerle çok yoğun işlemlerin altından kalkabiliyor. 6TB RAM'i destekleyen işletim sistemi, dosya bozulmasına karşı ReFS dosya sistemini kullanıyor. Bu işletim sistemi daha az işlemci kullandığından, perfomans kaybı yaşamadan çok sayıda işlemi aynı anda çalıştırabiliyorsunuz.

Windows 10 in S mode

Eski adı Windows 10 S olan Windows 10 in S mode, uygun fiyatlı cihazlara yönelik bir sürüm ve sadece Microsoft Store üzerinden uygulama yüklemenize izin veriyor. İşletim sistemini tam Windows 10'a yükseltebiliyorsunuz ancak bu durumda S moduna geri dönemiyorsunuz. Windows 10 in S mod, basitliği ve kapalı yapısıyla Chrome OS'a benzetilebilir.

Windows 10 IoT

Raspberry Pi 3 Single Board Windows 10 IoT

Windows 10 IoT, nesnelerin interneti olarak bilinen IoT alt yapısı Raspberry Pi 2 ve Intel Galileo gibi mini bilgisayarlarda ücretsiz olarak çalıştırılabiliyor. Windows 10'un para çekme makineleri, satış makineleri gibi sistemlerde çalışan sürümleri de bulunuyor.

Windows 10 Team

Surface Hub için geliştirilen bu özel işletim sistemi, 55 veya 84 inçlik bir dokunmatik tahta olan cihazla standart olarak geliyor. İşletim sistemi, üç boyutlu nesneleri dokunarak kolayca döndürmenize, Skype for Business video konferansları düzenlemenize ve Microsoft Office uygulamalarını kullanmanıza izin veriyor.

Windows 10X

2019'un son çeyreğinde tanıtılan Windows 10'un bu yeni versiyonu olan işletim sistemi 2020 yılında yaygınlaşan çift ekranlı ve katlanabilir bilgisayarlar için üretildi. Elimizdeki bilgilere göre "Windows 10'un ikiye bölünmüş hâli" olarak tanımlayabileceğimiz Windows 10X, tanıtım görsellerine göre Başlat menüsü yerine Başlat ekranıyla gelecek. İki ekranda aynı anda farklı uygulamalar ile iki farklı işi aynı anda yapabileceğiz ve çift masaüstü üzerinde çalışabileceğiz. Bazı modellerde klavye tak-çıkar mekanizması ile geliyor, bazı modellerde ise ekran üzerinde dokunmatik olarak karşımıza çıkıyor.

Windows 10 Mobile

Yaklaşık 2 yıl bende severek Microsoft Lumia üzerinde Windows 10 Mobile kullandım. Mobile sürümler olan Windows 10 Mobile ve Windows 10 Mobile Enterprise doğrudan mobil cihazları hedef almaktadır. Pazarda gereken ilgiyi göremeyince Microsoft tarafından geliştirilmesi durdurulan Windows 10 işletim sisteminin bir sürümüdür.

Microsoft Windows Lisans Türleri

^{1,2 ve 3 maddelerinin açıklamalarını içerir.}

OEM Lisans Nedir?

OEM Lisans en basit haliyle kurulan bilgisayar dışında farklı bir bilgisayara taşınamayan lisans türüdür. Yani normal durumlarda, OEM Lisans sadece satın almış olduğunuz bilgisayar ile kullanılır. OEM (Original Equipment Manufacturer) Orijinal Ekipman Üreticisi anlamına gelir. Anakarta gömülü gelen lisanstır.

Retail Lisans Nedir?

Kutulu bir lisansa sahip üründür. Yazılım ve lisans kutu içerisinde satılır. Destek yelpazesi daha geniştir. Ürünün lisansı ömür boyu desteklidir. Sınırlı sayıda bilgisayarda kullanma hakkınız vardır, sınırı yazılımın sahibi olan firma belirler.

Volume Lisans Nedir?

İşyerleri , Hükümet daireleri veya Üniversite ve Kütüphaneler gibi eğitim öğretim ile ilgili yerlerde kullanılan ve aynı anahtarın birden fazla bilgisayarı aktive etmek için kullanılabildiği ürün anahtarlarıdır. Microsoft'un fiyatlandırması organizasyonuna göre değişiklik gösterir, ilaveten bir anahtarla kaç Bilgisayarın aktive edileceği de yine Microsoft'un lisans satışına bağlı olabilir. Lisans süresi 2-3 sene civarı olan bu lisanslama anahtarları genellikle yasal olmayan aktivasyonlarda da kullanılabiliyor.

Uzak Masaüstü Bağlantısı Türleri

^{4 ve 5 maddelerinin açıklamalarını içerir.}

Client Bağlantısı Nedir?

Windows 10 Home işletim sisteminde yönetilen sistem, farklı bir sisteme uzak masaüstü bağlantısı gerçekleştirebilir. Bu (yönetilen) sistemlere uzak masaüstü bağlantısı gerçekleştirilemez. (Sadece Client)

Host Bağlantısı Nedir?

Windows 10 Pro, Windows 10 Enterprise ve Windows 10 Education işletim sistemlerinde uzak masaüstü bağlantısı hem farklı bir sisteme yapılabilir hem de bu sistemlere farklı bir sistem tarafından, uzak masaüstü bağlantısı gerçekleştirilebilir. (Host ve Client)

Windows 10 Sistem Gereksinimleri

Donanım	Minimum	Önerilen
İşlemci (CPU)	1 GHz saat hızı PAE, NX ve SSE2 destekli IA-32 veya x86-64 mimarisi. x86-64 CPU'ları CMPXCHG16B, PrefetchW ve LAHF / SAHF talimatlarını da desteklemelidir.
Bellek	IA-32 (32 bit): 1 GB x86-64 (64 bit): 2 GB	4 GB
Ekran Kartı	DirectX 9 veya sonrasını destekleyen ve WDDM 1.0 sürücülerine sahip olan tüm ekran kartları	WDDM 1.3 ya da daha üstü
Ekran	800×600 piksel	YOK
Cihaz Girişi	Klavye ve Fare	Multi-touch (Çoklu Dokunma) Destekleyen Ekran
Sabit Disk (HDD veya SSD) Alanı	32 GB	YOK
Sürücü	Kurulum için DVD-R/W Sürücü ya da 4 GB veya daha büyük USB flash bellek

İsteğe Bağlı İşlevsellik İçin Ek Gereksinimler

Özellik	Gereksinim
Cortana	Yalnızca Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Çin, Fransa, İtalya, Almanya, Brezilya, Meksika, Japonya, Kanada, İspanya, Avustralya ve Hindistan'da kullanılabilir. Türkiye'de henüz kullanıma sunulmadı.
BitLocker	Güvenilir Platform Modülü (TPM) 1.2 veya üzeri ve Trusted Computing Group (TCG) uyumlu BIOS veya UEFI gerekiyor. BitLocker, TPM bulunmayan cihazlarda kullanılabilir ancak başlangıç anahtarını USB flash sürücü gibi çıkarılabilir bir cihaza kaydetmek gerekmekte. Bir cihaz ile Azure Active Directory'ye (AAD) katılırken yerel sürücüyü otomatik olarak şifrelemek isteniyor ise, TPM 2.0 ve InstantGo desteği gerekiyor.
Wi-Fi Direct Yazdırma	Wi-Fi Direct'i destekleyen bir Wi-Fi adaptörü ve Wi-Fi Direct Yazdırma'yı destekleyen bir cihaz gerekmekte.
Hyper-V	Second Level Address Translation (SLAT) özelliklerine ve minimum gereksinime ek 2 GB RAM'e sahip 64 bit bir sistem gerekir.
Miracast	Wi-Fi Direct'i destekleyen bir Wi-Fi adaptörü gerekir, NDIS 6.30, WDDM 1.3 (Ivy Bridge)
Secure Boot	UEFI v2.3.1 Errata B'yi destekleyen ve UEFI imza veritabanında Microsoft Windows Sertifika Yetkilisi'ne sahip üretici yazılımı gerekir.
Konuşma Tanıma	Daha iyi bir konuşma deneyimi için yüksek duyarlıklı mikrofon dizisi ve mikrofon dizisinin geometrisinden yararlanan donanım sürücüsü önerilir
Windows Hello	Yakın kızılötesi (IR) görüntüleme için yapılandırılmış bir kamera veya biyometrik kimlik doğrulaması için parmak izi okuyucusu gerekmekte. Biyometrik algılayıcısı olmayan cihazlar için PIN veya taşınabilir bir Microsoft uyumlu güvenlik anahtarı ile Windows Hello kullanılabilir.

Selimiye Camisi’ne gelir sağlaması için açılan ve 124 tane dükkandan oluşan çarşı, halen ayakta ve halen de müşterilerini ağırlayan esnafın ekmek kapısı durumunda. Edirne’den geriye sevdikleriniz için bir hatıra götürmek isterseniz çarşıda gezmeniz yeterli.

Arasta Çarşısı Nerede?

Edirne'de Meriç Nehri üzerinde şehir merkezini Karaağaç yoluna bağlayan yaklaşık 200 metre uzunluğundaki kemerli taş köprü II. Mahmut döneminde yapımına başlanmış, II. Abdülmecit döneminde bitirilmiştir. Ortasında bir izleme köşkü bulunur, ilkbaharda bu köşkten görülen manzara ve gün batımı doyumu olmayan bir manzaraya sahiptir. Yabancı rehber makalelerde dikkatimi çeken bir açıklama şudur ki; dünyanın en iyi gün batımı bu köprü üzerindeki köşkten izlenebilmektedir. Köprü Osmanlı döneminde yapılmasına rağmen Selçuklu mimarisine örnektir.

Tarihi Meriç Köprüsü'nün Seyir Köşkü

Harun İstenci Edirne'de, Meriç ve Tunca Nehirlerinin kesiştiği noktada tarihi Meriç Köprüsü'nün "güneş köşkü" seyir köşkünde. 14 Ağustos 2019

 Nisan ve Haziran arası gece vakti ay ışığı altında eşsiz bir nehir manzarası vaat eden, buradaki seyir köşkünden gün batımını ve gün doğumunu izlemeyi kelimelerle tarif edemeyeceğimiz köprüdür. Karaağaç yolundaki bu köprüye, yunan işgali döneminde o civarda ölen bir yunan komitacının adını vermişler bir süre. Eski fotoğraflardan vardığımız netice; 1940'lara kadar çeşitli dönemlerde ortasındaki köşkün orada birkaç asker nöbet tutarmış. Ortasındaki köşke, padişahın burada oturup gün batımı-gün doğumu izlediği rivayetlerinden mülhem "güneş köşkü" derler buraya. Ancak asıl nedeni bu köşkün kubbesinde bulunan sonrasında Birinci Dünya Savaşında Yunan askerleri tarafından çalınan demirden bir güneş sembolünün bulunmasıdır. Yunanlılar bununla kalmamış Köprü ortasındaki tarih köşkünü tepesi üzerinde evvelce bir güneş sembolü bulunmakta idi. Ziver Efendi tarafından tertip ve ta’lik hat ile yazılan köprü kitabesi bu tarih köşküne yerleştirilmişti. İstiklal Savaşı'nda Yunanlılar köprü kitabesini yok etmişlerdir. İkinci dünya savaşı civarında buraya tıpkı söğütlük yolunda olduğu gibi dinamitler döşenmiş olduğunu da bölgenin yerlisi olan yaşlılardan duymuştum.

Harun İstenci Edirne'de, Meriç ve Tunca Nehirlerinin kesiştiği noktada tarihi Meriç Köprüsü üzerinde. 14 Ağustos 2019

Meriç Köprüsü'nün Kısa Tarihçesi ve Genel Özellikleri

 Eski tarihlere baktığımız da ahşap köprü olduğu ve Meriç Nehrinin taşması ile birlikte yeni bir köprünün inşasının yapılması da şart olmuştur. 1833 yılında II. Mahmut zamanında temelleri atılan köprünün yapımına 1842 yılında başlanmış ve 1847 yılında Sultan Abdülmecit döneminde tamamlanarak kullanıma açılmıştır ve bugünkü varlığını hala kusursuzca sürdürmektedir diyebiliriz. Köprünün genel özelliklere ve yapısına bakıldığında ise uzunluğu 263 metredir. Ayrıca genişlik bakımından da yaklaşık olarak 7 metredir. Köprünün kemer üzerinde ise 8 köşeli yıldız, 12 hayvanlı takvim ve Selçuk esintisi sürmekte ve görsel yönden dikkat çeken görüntüsü ile pek çok kişiyi de etkisi altına almayı başarmış bulunmaktadır.

Tarihi Meriç Köprüsü Nerede?

Erzincan'da, "dünyanın en zorlu yolları" arasında gösterilen ve 132 yılda yapılabilen Kemaliye-Divriği arasındaki Taş Yolu, çok sayıda el kazması tünel, viraj ve keskin uçurumlarıyla macera tutkunları tarafından yoğun ilgi görüyor...

 Erzincan'ın Kemaliye (Eğin) ilçesini İç Anadolu'ya bağlamak amacıyla 1870'de inşasına başlanan Taş Yolu, Karanlık Kanyon'un geçit vermeyen kayalıklarını ilkel aletlerle oyan ve adeta iğneyle kuyu kazan yöre halkı tarafından 132 yıllık çalışma sonucu devletin de verdiği destekle nihayetinde 2002 yılında tamamlandı.

 Önceleri dar olduğu için sadece yürüyerek geçilebilen Taş Yolu, zamanla araç geçişi için genişletilerek Kemaliye'yi Divriği'ye bağlandı.

Kemaliye'de el kazması taş tünelin içinden aracımız ile geçerken Harun İstenci tarafından çekilen video.

Yol üzerinde 38 tünel bulunuyor...

Erzincan, Kemaliye Karanlık Kanyon - Kemaliyeliler Taşyolu | Harun İstenci | Erzincan, Kemaliye (Eğin) - Eylül 2019

 Her iki tarafı yer yer 400-500 metrelik sarp kayalık yamaçlardan oluşan Karanlık Kanyon boyunca macera tutkunlarına nefis manzaralar sunan 7 kilometre uzunluğundaki yol, içinde barındırdığı irili ufaklı 38 tünel ile çok sayıda keskin viraj ve uçurumlarıyla artık ulaşımdan ziyade turizm amaçlı kullanılıyor.

Karanlık Kanyon büyüleyen bir manzaraya sahip!

Erzincan, Kemaliye Karanlık Kanyon | Harun İstenci | Erzincan, Kemaliye (Eğin) - Eylül 2019

 Fırat Nehri kıyısında Kemaliye'den Divriği'ye uzanan ve daha çok araçla macera yaşamak isteyenlerin tercih ettiği yol, gerek yaya gerekse araçla yapılan tehlikeli yolculuğa rağmen doğal güzellikleriyle de misafirlerini büyülüyor. Karanlık Kanyon olarak adlandırılan Kanyonun ismi güneş ışınlarını direkt almadığı için adlandırılmış. Eşsiz doğası ve serin bir atmosferi ile görenleri cezbediyor.

Karanlık Kanyon macera arayan ziyaretçilerini bekliyor!

 Uluslararası Erzincan Kemaliye Kültür ve Doğa Sporları Şenlikleri düzenlenen Kemaliye'de, yürüyüş ya da araçla zorlu bir yolculuk yaparak macera yaşamak isteyenleri ağırlayan Taş Yolu'nun ve Taş Tünellerin yanı sıra Karanlık Kanyon'da "Base Jamp" ve "Wingsuit" atlayışları gerçekleştirilebiliyor.

 Bu özellikleri ile her yıl çok sayıda adrenalin tutkunu yerli ve yabancı turisti misafir eden ilçe ve Taş Yolu, macera tutkunlarına unutulmaz güzellikler sunuyor ve maceralar yaşatıyor.

Kemaliye (Eğin), Erzincan

Harun İstenci Kemaliye (Eğin), Erzincan'da - 4 Eylül 2019

Eğin ismi neden Kemaliye oldu?

Kemaliye (Eğin) nerede?

Karadeniz bölgesinde yer alan, insanlarının karakteristik yapıları açısından İç Anadolu'ya gayet yakın, bir küçük şehirdir Amasya. Özellikle Kral Kaya Mezarları, şehrin içinden geçen Yeşilırmak Nehri ve tarihi Osmanlı evleri ile ünlüdür. Etrafı dağlarla kaplıdır, koruma altındadır, sürekli bir rüzgar hâsıldır. Benden çok dikkatimi çeken nadir şehirlerdendir Amasya. Vesselam..

Harun İstenci Amasya Harşena Kalesi'nin zirvesinde...

 2019'un Ağustos ayında ekibimiz ile birlikte şehre gün ortasında giriş yapmıştık. Yüksek bir tepede muhteşem Amasya Harşena Kalesi dikkatimi çekmişti. İlk orayı ziyaret edip şehri kuş bakışı incelemiştik önce. Ayrıca dikkatimi çeken ayrı bir husus; her Amasya insanı kendini ombudsman yani soruşturmacı sanmaktadır; İnsanların gözleri merakla üzerimdeydi ve yorulduğumda soluklanmak için verdiğim kısa molalarda çevredeki insanların beni bakışlarıyla süzmesi ve hatta daha da ileri gidip, yanıma yaklaşıp ardı arkası kesilmeyen sorular almam! Hal bu ki; soruları benim sormam gerekiyordu! İyi bir şey mi, kötü bir şey mi buna karar veremedim. Garip. Neyse yola devam edelim...
 Çirkin Anadolu kasabalarının arasında bir vaha gibi bir yer! Enteresan havası ve atmosferi var. Belki hatırlayacak olursunuz; bir ara selfie (özçekim) çeken Şehzadeye takmıştı milliyetçi kafalar ve uzun bir müddet gündemde kalmıştı. "Şehzade selfie mi çekermiş!", yahu eleştirmeden duramayacağım! Sen çekmiyor musun günde 5 vakit?! Bariz bir fikir ortaya atılmış ve böyle bir heykel ortaya çıkmış belli ki. Sevmiyor olabilirsin ama saygı duymak zorundasın! Neyse.
 Dini bayramlar ile yaz mevsiminin kesiştiği zaman dilimlerinde şenlik yerine dönen şehirdir Amasya. Yaz mevsimlerinde, akşam sekizden sonra araç trafiğine kapatılan ve yalıboyu olarak bilinen bir kilometrelik yolu, gidiş ve dönüş olarak toplamda kırk dakikada ağır ağır turlarsanız bu şehirde hiçbir insanın mutsuz olmadığını düşünürsünüz, farklı şehirlerden bayram tatili için gelmiş onlarca Amasyalıyı gözlerindeki memleket hasretinden tanır ve sadece yürüyüp dondurma veya mısır yemekten ne denli keyif aldıklarını görürsünüz; Caddenin en güzel dondurmasını yiyebilmek için dondurmacı önünde uzun kuyruklar oluşturan insanların azmine şaşırırsınız. Kaya mezarları, Yeşilırmak Nehri ve Osmanlı tipi eski evler manzarasına nazır fotoğraf çekenlere hak vermekten kendinizi alıkoyamazsınız. Küçük bir Anadolu şehrinin gecenin ilerleyen saatlerine dek güvenli ve hareketli olabilmesine şahit olursunuz ve tüm bu curcunanın ortasında, zaman zaman tüyleri ürperten yaz akşamı esintisinin tadını çıkarırken etrafınızdan yükselen, mehter marşının ve amatör gençlerin gitarlarının sesinin bir arada bulunduğu uğultunun derinine inmeye çalıştığınızda orada herhangi bir can sıkıntısının kendine yer bulamayacağını hissedersiniz.

Harun İstenci Amasya'da Yeşilırmak Nehri üzerinde Yalıboyunda...

 Elmasıyla ünlü, ancak vişne ve kirazı daha lezzetli. Kuzeyi Karadeniz, güneyi İç Anadolu şehridir. Şehzadeler şehri diye anılır, Osmanlıdan kalma yapılar şehirde göze çarpar. Yeşilırmak nehri kenarındaki yalılar şehre son derece güzel görüntü katar.

Amasya'da Yeşilırmak Nehri boyunca uzanan tarihi Osmanlı evleri ve tabi ki de yüzümdeki o masum gülüşle ben! 😎 Neyse bu gereksiz egom için özür dilerim. Devam edelim...

 Ferhat su yolu ve Ferhat ile Şirin hikayesiyle de meşhurdur. Hatta yakın tarihte heykelleri bile yapılmıştır. Ancak bir Fars hikayesinden Amasya'ya uyarlandığı söylenmektedir. Uyduruk bir hikaye olduğunu düşündüğüm için şehrin girişinde bulunan Ferhat ile Şirin müzesini ziyaret etme gereği duymadım. Meraklısı ziyaret edebilir. Bir de ne zaman aşkta şansımız yaver gitti ki, hikayeleriyle uğraşalım! Neyse, devam et kaptan! Son derece verimli tarım arazisine sahip olup, Amasya'ya giderseniz meyveye bir de hamur işine doyarsınız. Hamur işi demişken; Amasya'nın yöresel yemeklerini tatmak isterseniz Amaseia Mutfağı'nı tavsiye ederim. Ben akrabalarımı ziyaret ederken arkadaşlarım ve ekibimin yemek için tercih ettiği yerdir. Bana orayı çok övdüler ve onlarla yemek yemeye oraya gitmediğim için de bolca sitem ettiler. Belki size de lazım olur diye Amaseia Mutfağı'nın harita üzerindeki konumunu aşağıya bırakıyorum.

Amaseia Mutfağı'nın İstenci ve Harun İstenci ile kesinlikle reklam anlaşması yoktur.

Amasya'nın tarihi Osmanlı Evleri

 Doğasına, tarihine ve insanlarına sözüm yok, lakin transit geçtiğim zamanlarda resmen bunaldığım şehir. Yöneticileri tarafından yıllardır bitirilemeyen çevre yolu yüzünden ne kadar kamyon, tır, otobüs varsa daracık şehir caddesinde bazen saatlerce beklemenize neden olur bu şehir. Tam trafikten kurtulduk basıp gidelim derken ona da müsaade etmez; şehir dışı ve çift şerit olmasına rağmen epey bir müddet EDS denen zıkkımı 70 km hızla geçmeyi beklersiniz. Uzun yolculukları seven beni bile çileden çıkarma potansiyeli vardır vesselam. Ama yol üzeri elma satın alırsanız o güzel bak! Arkadaşlarım beni Amasya elması ve incirle susturmuştu...

 Bu arada orada tanıştığım bir vatandaş demişti: Dağlardan dolayı bu şehre güneş doğamıyormuş! Saat 7.30 - 8'de yeni aydınlanıyormuş hava. Şaka değil! Gerçekten güneş görmüyor. Dağların içinde olduğu için olsa gerek. Neyse, orada yaşayanlar düşünsün.

Harun İstenci Amasya'da Yeşilırmak Nehri üzerinde...

 Uzun süre yaşadığında sıkıcı olan bir yer. Diğer Anadolu şehirlerine göre küçük ama daha çağdaştır. Bilinenin aksine çomar dolu değil burası, herkes birbirine saygılı. İnsanı rahattır, kimse kimseye karışmaz ve şehirde özellikle yaz aylarında herkes haplanmış gibi mutlu gezer. Belli bir rutinin dışına çıkmayan herkes birbirini tanımasa bile, herkesin birbirine göz aşinalığı olduğu bir şehirdir Amasya. Fazla küçük ama fazla şirin ve en önemlisi fazla temiz bir şehir.

Amasya'nın geçim kaynağı nedir?

Bir akşam üstü Amasya'da...

Akraba ziyareti diyelim...

Harun İstenci Amasya'ya ikinci kez ziyaretinde uzun yıllardır görüşmediği Abdüssamet Buğuş ile tekrar bir araya geldi... 22 Eylül 2019

Dyson Bey şarlatan mı değil mi konusunda ben karar veremem, oralardan pek anlamam. Ama koddan biraz anlarım, oturup kodlarını biraz kurcaladım. Kendisi Air-2 diye bir alet satıyor. Bu aleti alıp, üzerinde kendi çalıştırdığı kodları çalıştırıp, yaşanılan yer civarında deprem tahmini yapmanın mümkün olduğunu iddia ediyor. Air-2 alan kişi verileri Dyson Bey'e gönderebiliyor. Dyson Bey tahminlerini bu veriler ile yapıyor...
 Kodları yayınladığı GitHub hesabındaki kodlara baktım. En son güncelleme 3 yıl önce. Dolayısıyla, son 3 yılda bir güncelleme yaptıysa ve dünyaya açarsa, onlara da bakıp yorum yapabiliriz.
 Deprem tahmini yaptığı kodların ekran görüntüsünü yukarıya ekliyorum, çünkü tüm kod ekran görüntüsü alınabilecek kadar kısa. Deprem sinyalleri diye bir dosyadan veri okuyup basit bir lineer regresyon modeli üretiyor. Bu böyle bir iş için fazla basit bir yaklaşım.
 Belki de deprem sinyalleri dosyası şimdiye kadar toplanmış çok detaylı veriler içeriyordur diyerek, ona da baktım. Görüleceği üzere, 8 adet deprem içeren bir tarihçe dosyası. Yani tüm tahminlerini (eğer yeni bir kod ya da veri yoksa) 8 adet deprem üzerinden yapıyor.
Depremin gerçekleşeceği yeri, zamanı ve depremin büyüklüğünü tahmin ettiği kodlar-modeller de bunlar. Yine bu kadar veriyle, şüphe çekecek kadar basit görünüyorlar.
 Dyson Lin'in yazdığı kod-model kendi icat ettiği Air-2 adlı cihazdan bir şekilde veri okumalı. (Aksi halde Air-2 neye yarıyor?) Bu veriyi okuyup nerede kullandığını anlayamadım. Veri setinde Height isimli bir feature var, tahminim; bu Air-2'den gelen sinyali ifade ediyordur.
 Air-2'nin nasıl çalıştığını anlayabilirsek, bu verinin nasıl anlamlandırıldığını ve sahici bir bilimsel veri olup olmadığını tartışabiliriz diye, kendi önerdiği şekilde, Air-2'yi kendim hazırlayayım dedim.
 Devrenin tasarımını (kendi sitesinde) bulamadım, elimde ancak bu fotoğraf var. Bu fotoğraftaki tasarım, nasıl desem, eksik görünüyor. Yani bir devre var ama bir iş yapmıyor gibi. İtalyanca bir sitede aşağıdaki devre çizimini buldum.
 Dyson Lin'in deprem tahminlerini yaptığı Air-2 isimli alet, 19 liraya satılan bir Arduino Uno ve 1.40 liraya satılan bir opamp içeriyor. Toplam maliyeti 21 TL. Malzemeleri Kadıköy ya da Karaköy'deki herhangi bir elektronik dükkanından alabilirsiniz. Aleti yapmak 15 dakika sürer.
 İtalyanca sitedeki şematik ile Dyson Bey'in koyduğu görsel arasında minik farklar var. Devreyi kendim çizerek ne yaptığını anlayayım dedim. Gerilim izleyici bir devreye benziyor.
 Nitekim opamp'ın datasheet'inde voltage follower devresi örneği gösterilmiş.
(Opamp'ın modeli: TL081)
 Bu konularda uzman olmadığım için, uzmanına danıştım. Liseden bu konuda tecrübeli bilişim ve elektrik-elektronik hocalarımı aradım. Onlar da bu devrenin opamp'ın +input'undaki gerilimi ölçmeye yarayan bir devrecik olduğunu ilettiler.

Sorun şu; Dyson Bey'in cihazında bu inputa bir şey bağlı değil! 

 Air-2'nin bu boş input'u okuduğu kod parçası da GitHub'da var, ona da bakalım. Görüldüğü üzere, analog değeri okuyup 0 ile 5000 milivolt arasında bir değere dönüştürüyor. Yani hiçbir şeyin değerini okuyup bunu 0 ile 5000 arasında bir değere dönüştürüp deprem tahmini yapıyor. Bu değerdeki değişiklikleri, salınımları "deprem olacak" şeklinde yorumluyor. Buna dayanaksız tahmin diyoruz, kibarca. Boştaki bir input'un değerlerini her şey etkileyebilir. Örneğin kullanılan devre elemanının kalitesi, yakında cep telefonu, mikrodalga fırın olup olmaması, hatta yakınında insan varlığı bile salınımlara yol açabilir. Nitekim Arduino'nun datasheet'i de benzer bir şey söylüyor:
 Örneğin aşağıdaki grafikte yatay eksende tarihler, düşey eksende ise boş input'tan okuyup milivolta çevirdiği değerler var. Bu değerlere dünyada olan depremlere denk getirip, "bakın dediğim çıktı!" demiş olabilir.
 Bu konulardan birazcık anlıyorsam, görüşüm; Bu devrenin ve yazılan kodun deprem tahmini yapmaya (ya da herhangi bir şey tahmini yapmaya) hiç yeterli olmadığı yönünde. Keşke böyle bir cihazı icat etmiş olsa. Maalesef bu cihaz o cihaz değil, bu kod o kod değil, henüz...

 Eğer başka bir cihaz-kod-model varsa, onu da incelerim, dünyadaki saygın bilim insanları da inceler. Keşke olsa! Deprem gibi devasa doğa olayları karşısında erkenden uyarılma şansımız olsa. Belki yakın bir gelecekte olur.

 Elazığ'da yaşanan deprem sonucunda hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, yakınlarına sabır diliyorum, yaralanan ve etkilenen deprem zedelere ise geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

Esen Kalın...

Osmanlı mimarisine alışkın olduğum için epeyce garip geldi bana bu cami; 1399'da Selçuklu stilinde inşa edilen, 20 kubbeli ve 2 minareli büyük süslemeli yapılan bu camide alıştığımız gibi bir ana kubbe yok, ortadaki kubbe de zaten içerinin aydınlatılması için camdan yapılmış. Sonra o camdan kubbenin altına bir şadırvan yapılmış (şadırvan da bir de ufak fıskiye var), sütunların üzerilerinde çok hoş çizimler var (ayetlerden bahsetmiyorum; daha çok orta çağ Avrupa'sını anımsatan 'perde' gibi desenler), epeyce hoşuma gitti ve beni şaşırttı bu cami! Che Guevara tişörtüyle dolaşan bir eleman da ilginç bir görüntü oluşturuyordu...

Bursa Ulu Camii ve şadırvanı.

 Hayatım boyunca gezdiğim camiler arasında beni en çok şaşırtan camidir. Daha içine girer girmez kendimi bir dönem filminde hissettim. O kadar cami gezdim Bursa'nın Ayasofyası olarakta bilinen: Bursa Ulu Camii kadar hayat dolu olanına rastlamadım. Abdesthanenin içeride olmasıyla zaten ibadet hazırlığı cami içinde başlıyor ve bu da hep bir hareket oluşturuyor. Koca caminin neredeyse her köşesinde insanlar Kur’an okuyup, dini sohbetler ediyorlar. Fotoğraf çeken insanla dua eden insan yan yana ve kimse kimseyi rahatsız etmiyor. Mutlaka görülesi bir yer.
 Bursa Ulu Camii hakkındaki rivayetlerden birisi de; Kıble yönündeki “vav” harfi altında kırk gün üst üste sabah namazı kılan kişinin Hz. Hızır ile karşılaşacağı yönündedir. Kıble duvarı üzerinde bulunan Kabe kapısının örtüsü Yavuz Sultan Selim tarafından hediye edilmiştir. 1815 yılında tek parça mermerden oyulan tas kürsü üzerinde farsça olarak "disem muayyenden ars asa azadır / ne rana kursi dikes edadır" yazılıdır.
 Caminin inşası bitip açılışı yapılacağı gün ilk hutbe okuma görevi Padişahın damadı Emir Sultan'a verilmiş, o da Somuncu Baba gibi bir büyüğümüz varken bize düşmez diyerek teklifi geri çevirmiştir.
Cami ayrıca Arap Saati'nin çocukluk günlerinin en önemli mekanlarından biri olmuştur. Pencereler içinde bulunan yüzlerce Kur'andan çıkan pul, takvim yaprağı, kimi evrak ve doğum-ölüm kayıtları çocukluğu garip şekilde etkiler. Bazen tek yaprak halinde Hüsn-i Hatla yazılmış Kur'an sayfalarına da rastlanır.

Bursa Ulu Camii içerisinde bulunan hat levhalara bir kaç örnek...

 İçerisindeki değişik yazı karakterleri ile yazılmış 150 civarı hat levhaları ile dünyanın en büyük hat sanatları müzesi kabul ediliyor imiş. Tek tek hepsinin resmini çekmek istedim ama bir yerden sonra sabrım tükendi!

Vakti zamanında bir ihtiyardan dinlediğim Ulu Cami mimarilerinin minare hikayesi;

 Cami inşaatına başlandığında minareyi yapacak olan usta kalfasını, çırağını ve amelelerini toplar ve ilk olarak Kozahan-İpekhan tarafındaki kıbleye göre soldaki minarenin inşaatına başlar.
uUsta daha minarenin çeyreğine gelmeden bakar ki yanındaki çırak usta olmuş.

Çırağa: "Evladım git öte yana ikinci minareye başla!" der.

 Çırak yanına aldığı kalfa ve çıraklarla başlar çalışmaya, amma sürekli işi yavaşlatma telaşındadır. Ustasının minaresi ağır ağır yükselirken saygısızlık edip ustasını geçmek istemez. Sürekli işi yavaşlatır, yeni yeni şeyler yapar; yok kaidesi şöyle olsun, pabuç koyalım taşı şöyle olsun, gövdesi, şerefesi derken ustasını geçmeye engel olamaz. Bitmek üzeredir minare, bir külahı eksik kalmıştır.

 Diğer minare bitmek bir kenara şerefe bile yeni yapılır. Duruma sinirlenen ustası fırsatı bulduğunda çekici kaptığı gibi başlar kovalamaya; çırak tereddütsüz dalar minareden içeri... Ustası bakar ki kaçacak yeri yok "hahhh!" der "şimdi kafanı ezdim senin!" peşinden dalar en tepeye kadar çıkar ama külahı eksik minarenin tepesinde bir başına kala kalır. Bir bakar iki çıkış var, bir çıkıştan çıkan çırak, tepeye varınca diğerinden aşağı inmiş. Usta yaptığından utanır ve kendini minarenin tepesinden aşağı bırakır.

 O çırağın ince düşüncesi sayesinde Tophane tarafındaki minare çift çıkış, İpekhan tarafındaki minare ise tek çıkış olarak kalmıştır.

 Eğer bir gün yolunuz düşerse kuyumcular çarşısının kuzey kapı girişinin üst tarafındaki çam ağacının gölgesine oturup minareyi izleyin.

"Çırak ustayı sollamazsa meslek ölür, hatalı sollarsa çırak ölür."

Bursa Ulu Camii Nerede?

Kadıköy'den ne zaman yolum geçse meşhur boğa heykelinin olduğu yerden Moda sahiline kadar yürürüm. Anadolu yakasında hoşuma giden nadir yerlerden birisidir Kadıköy. Ara sokaklara uzanan barok yapılaşmanın verdiği tarihi doku beni hep cezbetmiştir. Konumuza dönecek olursak. Nedir bu Boğa Heykeli? Nereden gelmiş buraya? Hadi tüm bildiklerimi sizinle paylaşayım...

Lozan Anıtı ülkemizin geçmişte geçirdiği süreç içerisinde Cumhriyetin temel ilkelerine karşı yürütülen iç ve dış kaynaklı parçalayıcı ve yıkıcı faaliyetlerle Sevr'in yeniden hortlatılmak isteğine karşı Trakya Üniversitesi'nin Karaağaç Yerleşkesinde bulunduğu tarihi mekana Cumhuriyetimizin simgesi olan Lozan Antlaşmasını anıtsal olarak belgeleyen bir yapıttır. Anıt 45 derece açı ile saplanan 3 konsol üzerine oturmuş sütunlardan oluşmaktadır. Birinci sütun Anadolu'yu, ikinci sütun Trakya'yı; Karağaç'ı simgelemektedir. Bu sütunları 7.20 metre yükseklikte birbirine bağlayan beton çember, birlik ve beraberliğin sembolü olup, bu çemberin ön yüzüne yerleştirilmiş 4.20 metre boyunda bir genç kız figürü; estetiği, zarafeti ve hukuku temsil etmektedir. Genç kız figürünün bir elindeki güvercin Barış ve Demokrasiyi, diğer elindeki belge ise Lozan Antlaşmasını simgelemektedir...

Sultan tavuklarının kökeni Türkiye'dir. Anavatanı İstanbul olan bu türün dünyaya dağılması, 170 küsür yıl öncesine dayanır. İlk kez 1852'de İstanbul'dan Londra'ya götürülmüştür. 1874 yılında Amerikan Tavukçuluk Birliği tarafından oluşturulan "Mükemmellik Standartları"na dahil edilmiştir. Giderek daha çok tanınan bu tür, anavatanı Türkiye'de yavaş yavaş tükenmiştir.

Harun İstenci elde olan imkanlarla Sivas Ağırlama Halayını deniyor...

Sivas Ağırlama Halayı, Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen Türklerin göç yolları üzerinde ve günlük hayatta savaşlarda başlarına gelen olayların figürlere yansımasıyla oluşan, yüzyıllar içerisinde yeni eklemelerle coğrafi şartlardan etkilenerek günümüze kadar ulaşan hem harmanda hem de salonda ve konaklarda oynanan bir oyundur. Ağırlama halayı Türklerin yiğitlik, cesaret, savaşçılık özelliklerini yansıtan çeşitli figürlerden oluşur. Oyun savaş esnasındaki askerlerin disiplinli hareketlerini, yürümelerini yansıtır. Ayrıca Türklerde atın her alanda önemli olmasından dolayı bazı bölümlerde atın savaştaki manevralarını, avcılıkta kartalın önemli olmasından dolayı kartalın avına süzülmesini çeşitli figürlerde konu edinmiştir. Halayın sonunda coşkulu bir anlatım savaştaki askerlerin zafer coşkusunu ifade etmektedir.

 Sivas Ağırlaması Halayı ağırlama, yanlama, yeldirme, hoplatma olmak üzere toplam 4 bölümden oluşur. Her bölümün figürleri, anlatımı, üslubu, müzik ve ezgisi farklıdır.

Fernmeldeturm Mannheim, Mannheim, Almanya'da bir gözlem güvertesi olan 217.8 metre yüksekliğinde bir beton telekomünikasyon kulesidir. Mimarlar Heinle, Wischer ve Partner tarafından tasarlandı ve 1973 ve 1975 yılları arasında inşa edildi. UHR telsiz hizmetleri, mikrodalga iletişimi ve çok yönlü telsiz hizmetleri için kullanıldı. Camlı bir gözlem güvertesi olmakla beraber, 120 metre yüksekliğindeki döner bir restoranda yemek yerken Mannheim ve çevresini güzel bir şekilde görmenizi sağlar.

Fokker 100, Fokker şirketi tarafından üretilen bir Hollanda yapımı bölgesel jet yolcu uçağıdır. Uçak, 1980'lerde geliştirilmiş olup eskiyen F28'lerin yerini almıştır. Fokker'in iflas etmesine kadar şirketin ürettiği en büyük yolcu uçağıdır.

Sivas'ın merkezinde bulunan tarihi medrese Ata tarafından 1271 yılında mimar Kaluyan'a yaptırılmıştır. Çifte minareli taç kapısı, taş süslemeleriyle yapının en görkemli bölümüdür. 12 tür hayvan başı, yıldız ve hayat ağacı motifleri dikkati çeker. Taç kapıdan dört eyvanlı, havuzlu avluya girilir. Avlunun yanlarında, arkada medrese odalarının yer aldığı revaklar vardır.

Çifte Minareli Medrese, Anadolu Selçukluları döneminde Sivas’a İlhanlı veziri ünvanı ile atanan Sahip Mehmet Şemseddin Cüveyni tarafından yaptırılmıştır. Hadis ve tefsir ilimlerinin okutulduğu medresenin yapım tarihi, inşa kitabesinde Hicri 670/Miladi 1271 olarak kaydedilmiş, ancak sanatkâr veya mimar adının yazılı olduğu kitabe kırık olduğu için okunamamıştır...